:جستجو
مراکز قرآنی
منتخبين مراكز قرآني
تفسیر نور
تواشیح
پرتال ثامن الائمه
زمان
 

جمعه 29 تير 1397

 
 
خلاصه آمار سايت
 
 
 
 
.امام علي (عليه السلام) مي فرمايند : برترين بي نيازي و دارايي ، نوميدي است از آنچه در دست مردم است .
 
 

  

تفسیر موضوعی قرآن کریم

برگرفته شده از کتاب پیام قرآن نوشته آیت الله العظمی مکارم شیرازی

ایرادهاى عمده اى که به مسئله شفاعت شده.
 

همان گونه که در تحلیل معنا شفاعت از دیدگاه قرآن و اسلام گفتیم شفاعت در اسلام مفهومى کاملا متفاوت با آنچه در میان توده مردم است دارد، و اشتباه این دو با یکدیگر سرچشمه اصلى بسیارى از اشکالات و اشتباهاتى است که در این مسأله رخ داده، و در حقیقت پاسخ غالب این اشکالات در همان تحلیل مفهوم واقعى شفاعت اسلامى نهفته شده است، با این اشاره اجمالى به شرح این ایرادات و پاسخ آنها باز مى گردیم:
 
الف: آیا شفاعت تشویق به گناه نیست؟!

آیا امید به شفاعت و تکیه بر آن سبب نمى شود که گروهى از مردم آن را چراغ سبز براى ارتکاب گناهان تلقّى کنند، و به این امید که شافعان روز جزا آنها را از عذاب الهى رهایى مى بخشند، تن به انواع گناهان کبیره دهند، و خیال خود را از تهدیدات الهى به عذاب راحت سازند؟ یا به تعبیر دیگر: مجازات هاى قیامت ضمانت اجرایى براى ترک تخلف از قوانین الهى است، آیا شفاعت این ضمانت اجرایى را در هم نمى شکند؟
 
پاسخ:

همان گونه که قبلا گفته شد شفاعت به مفهوم قرآنى نه تنها تشویق به گناه نمى کند، بلکه یک عامل بازدارنده قوى است، زیرا سبب مى شود که افراد آلوده در هر مرحله اى که هستند متوقّف شوند و در مسیر گناه پیشروى نکنند، بلکه تدریجاً بازگردند.
و به تعبیر دیگر شفاعت اسلامى مولود نوعى رابطه میان شفاعت کننده (اولیاء الله یا قرآن یا مانند آن) و شفاعت شونده است، و منوط به اذن الهى است که آن هم نیاز به زمینه هاى الهى دارد، بنابراین امید شفاعت به انسان مى گوید: باید رابطه خود را با اولیاء الله از نظر ایمان و عمل برقرار سازى و در زمینه رضاى الهى را فراهم کنى تا در آن روز سخن آبرویى براى شفاعت نزد آنان داشته باشى.
لذا امید شفاعت هم یک عامل بازدارنده از گناه است و هم عاملى براى دعوت به تجدید نظر در گذشته تاریک.
این نکته نیز گفتنى است که هیچکس تضمینى درباره شفاعت از هیچیک از اولیاء الله نگرفته است، و هیچ گنهکارى نمى تواند مطمئن به شفاعت باشد، بلکه این مسأله فقط به صورت یک امید و یک احتمال است، آن هم با شرائطى که در بالا گفته شد، بنابراین هرگز باعث بر تجرّى بر گناه نخواهد شد.
 
ب- شفاعت براى کیست؟

آیا براى افراد نادم و پشیمان از گناه است، آنها که نیاز به شفاعت ندارند، زیرا توبه همان ندامت است و مایه نجات آنهاست، و با وجود توبه چه نیازى به شفاعت؟ و اگر در باره کسانى است که از گناه پشیمان نیستند بلکه در مقابل آن جسور و بى پروا هستند، چنین کسانى لایق شفاعت نیستند، و مصداق «من ارتضى» در آیه 28 انبیاء نخواهند بود.
پاسخ: «اولا» توبه شرایطى دارد چه بسا انسان موفق به انجام شرائط آن نشود، زیرا در چندین آیه از قرآن مجید شرط توبه اصلاح گذشته بیان شده، یعنى کسى که سالیان دراز مرتکب گناهى شود و بعد نادم گردد و از در توبه درآید باید خطاهاى گذشته را هرچند حق الله بوده با اعمال نیک خود جبران کند، و اگر حق الناس بوده همه را تا آخر بپردازد، بنابراین «توبه» برخلاف آنچه تصور مى شود تنها ندامت نیست.
چه بسا خطاکارانى که موفق به این جبران و اصلاح نمى شود، در حالى که ندامت و پشیمانى سراسر وجود آنها را فرا گرفته، اگر به شفاعت دل نبندند از آمرزش الهى مأیوس شده، و این یأس آنها را غرق گناه بیشتر مى کند.
«ثانیاً» ممکن است کسى به گناهى آلوده باشد، و هنوز توفیق توبه و ندامت براى او حاصل نشده باشد، اگر احساس کند که امکان دارد در قیامت شفیعان دست او را بگیرند، به شرط اینکه گناهان دیگر را ترک کند و یا کارهاى خیر و مثبتى انجام دهد همین معنا لااقل سبب تشویق او به ترک گناهان دیگر و انجام اعمال خیر خواهد شد.
 
ج: - آیا شفاعت با عدل الهى سازگار است؟

چگونه ممکن است عده اى گنهکار شبیه با هم وجود داشته باشند، جمعى در پرتو شفاعت از مجازات الهى رهایى یابند، و گروهى گرفتار مجازات شوند؟ آیا این تبعیض مخالف با عدالت پروردگار نیست؟
گاه این مطلب به صورت دیگرى مطرح مى گردد و گفته مى شود اگر مجازات الهى نسبت به گنهکاران عدالت است، پس تقاضاى شفاعت از سوى اولیاء الله، تقاضاى متوقف ساختن اجراى عدالت مى باشد؟ و اگر موافق با اصل عدالت نیست که از آغاز نباید چنین مجازاتى صورت گیرد.
 
پاسخ:

جواب این سؤال نیز از لابلاى بحث هاى پیشین روشن مى شود، زیرا «اوّلا» شفاعت بدون زمینه مناسب انجام نمى گیرد، هرکس لایق آن باشد، مشمول شفاعت مى شود، و هرکس نباشد از آن بر کنار خواهد بود، بنابراین هیچ گونه تبعیض انجام نمى گیرد.
«ثانیاً»: مجازات گنهکار عین عدالت است، اما پذیرش شفاعت نوعى تفضّل مى باشد، تفضّلى که از یک سو به خاطر زمینه هاى مناسب «شفاعت شونده»، و از سوى دیگر به خاطر آبرو و احترام و اعمال صالح شفاعت کننده است.
 
د: آیا شفاعت با خواست خدا متضاد نیست؟

گاه تصوّر مى شود که شفاعت کننده در حقیقت جلو اراده حاکم عادل را مى گیرد، و کسى را که او اراده کرده مجازات کند، از مجازات مى رهاند، و این در مورد خداوند نمى تواند قابل قبول باشد.
ولى این اشتباه نیز از آنجا ناشى مى شود که شفاعت مورد بحث قرآن را با شفاعت معمول در برابر جبّاران و حکّام ستمگر یکسان دانسته اند، در آنها صاحبان نفوذ سعى مى کنند گنهکارانى که با آنها رابطه دارند، برخلاف ضوابط، از مجازات مصون دارند، پادشاه و سلطان و امیر نیز به خاطر نیازى که به صاحبان نفوذ دارد، ناچار مى شود، شفاعت آنها را بپذیرد و گاه بر خلاف میل خود از مجازات گناهکار چشم بپوشد.
ولى این مسائل در مورد خداوند و شفاعت در پیشگاه او - همان گونه که قبلا شرح داده شد - صادق نیست، در اینجا شفاعت رنگ دیگرى به خود مى گیرد، اولیاء الله به اجازه و اذن خداوند بر کسانى که گناهانشان زیاد سنگین نیست، و در مقابل آن گناهان، اعمال شایسته اى نیز دارند، به شفاعت بر مى خیزند اعلام این مطلب در واقع برنامه اى است براى تربیت نفوس و پاک ساختن دل ها.
 
هـ ـ مجازات هاى قیامت اثر تکوینى اعمال است، چگونه با شفاعت قابل دفع است؟

این نیز یکى دیگر از اشکالاتى است که در این بحث به نظر مى رسد که شفاعت تنها در مورد مجازات هاى قراردادى و تشریعى به درد مى خورد و «شفاعت کننده» سبب شود که اجراى حکم در مورد «شفاعت شونده» متوقف گردد، ولى وقتى قبول کنیم مجازات هاى قیامت غالباً اثر وضعى و طبیعى اعمال است مانند تأثیر سم در کشتن انسان، این اثر چیزى نیست که با شفاعت قابل تغییر باشد.
 
پاسخ: - با توجه به آنچه در سابق گفتیم که شفاعت دوگونه است تکوینى و تشریعى، جواب این سؤال نیز به خوبى روشن مى شود، زیرا اگر مجازات ها جنبه تکوینى داشته باشد اولیاء الله به عنوان یک وجود قوى و برتر در کنار «شفاعت شوند» قرار گرفته، و استعداد ناقص او را با امدادهاى معنوى خود به تکامل مى رسانند، و در نتیجه بر اثر تکوینى گناه غلبه مى کنند همان گونه که خورشید گیاهان لایق را پرورش مى دهد و از آفات مى رهاند، و اگر قراردادى باشد با تقاضاى شفاعت از پیشگاه خداوند براى افرادى که لیاقت آن را دارند آمرزش و مغفرت مى طلبند، و در هر دو صورت مقامات معنوى آنها سبب مى شود که این شفاعت ها به فرمان خدا مؤثر گردد.
همین سخن را در مورد تجسم اعمال نیز مى توان تکرار کرد چرا که آن هم شبیه آثار وضعى و تکوینى عمل است (دقت کنید).
 
و - آیا اعتقاد به شفاعت عامل عقب افتادگى نیست؟

این توهم نیز براى بعضى پیدا شده است که اعتقاد به شفاعت سبب مى شود که افراد بر عمل خود تکیه نکنند، و لیاقت و استعداد خویش را به مرحله ظهور و بروز نرسانند.
 
پاسخ - این تعبیر نیز نشان مى دهد که ذهنیت ایراد کنندگان همان ذهنیتى است که افراد عادى درباره شفاعت و مفهوم دنیوى آن دارند، در حالى که در آغاز این بحث این مطلب به طور مستدل بیان شد که شفاعت به مفهوم قرآنى و اسلامى نه تنها عامل عقب افتادگى نیست، بکله دعوت مؤثرى براى اصلاح و ترک گناه، و جبران گذشته، و امید به آینده، و حرکت به سوى نیکى ها و پاکى هاست، و چون قبلا این موضوع مشروحاً بیان شده نیازى به تکرار نمى بینیم.


 
عکس روز
 

 
 
نوا
 

labbaik

 
 
ورود اعضاء
   
 
اخبار قرآني
 
 
  وزارت قرآن تشکیل شود / فعالیت‌های قرآنی، متولی مشخصی در کشور ندارد
  اجرای گروه تواشیح ثامن الائمه علیه السلام در مراسم اعتکاف مساجد اصفهان
  کسب رتبه سوم توسط «مریم شفیعی» در مسابقات قرآن اردن
  معرفی نماینده ایران برای مسابقات بین‌المللی قرآن الجزایر
  آغاز فرآیند صدور کارت ورود به جلسه آزمون سراسری حفظ قرآن
  آغاز مسابقات سراسری قرآن بسیج از 9 اسفند/ تجلیل از پیشکسوتان و خانواده شهدای مدافع حرم
  معارفه مدیر عامل جدید موسسه نسیم رحمت رضوی(ثامن الائمه علیه السلام)
  از سوی مؤسسه الرحمن انجام می‌شود؛ طرح حفظ یک‌ساله قرآن در اصفهان
  بی‌توجهی مراکز پژوهشی به ترجمه‌پژوهی قرآن/ جای خالی ترجمه‌های رسانه‌ای
  دغدغه جانباز جنگ تحمیلی از بی‌توجهی به قرآن
 
 
 
میهمانان دانشجویان خردسالان   فارسی العربیة English
كليه حقوق اين سايت مربوط به مؤسسه ثامن الائمه(ع) ميباشد