:جستجو
مراکز قرآنی
منتخبين مراكز قرآني
تفسیر نور
تواشیح
پرتال ثامن الائمه
زمان
 

چهارشنبه 28 شهريور 1397

 
 
خلاصه آمار سايت
 
 
 
 
.امام علي (عليه السلام) مي فرمايند : آن كه شرم او اندك باشد ، پرهيزكاري او نيز اندك خواهد بود .
 
 
 
تفسیر موضوعی قرآن کریم

برگرفته شده از کتاب پیام قرآن نوشته آیت الله العظمی مکارم شیرازی



عوامل درونى

بزرگان علماى عقائد، دلایل فراوانى بر لزوم عصمت انبیاء از طریق عقل آورده اند که قسمتى از آنها را مى توان درهم ادغام کرد، و دلایل کم قدرت را به دلایل قوى ترى تبدیل نمود که از مجموع آنها چند دلیل قابل قبول و شایان توجّه است:
با تحلیل کوتاهى مى توان به این نتیجه رسید که عوامل گناه در وجود پیامبران، در برابر عوامل باز دارنده محکوم است.
توضیح این که: گناهانى که از انسان سرمى زند عوامل و سرچشمه هاى گوناگونى دارد که عمدتاً به دو موضوع باز مى گردد:
1- جهل و ناآگاهى و عدم تشخیص زشتى عمل.
2- غلبه شهوات و هوس ها به طورى که نیروى علم و عقل در عین درک زشتى و مفاسد گناه، در برابر آن ها زانو زند.
مثلاً کسى که دست خود را به خون بى گناهى آلوده مى کند، یا به سراغ دزدى و کم فروشى و رشوه خوارى مى رود، یا آلوده قمار و شراب و مواد مخدّر مى شود، از دو حال خارج نیست: یا آگاهى کامل از مفاسد این اعمال ندارد و یا این که کاملاً این موضوع را درک مى کند، ولى هیجان شهوات و هوس هاى سرکش به قدرى است که او را مغلوب مى سازد.
بنابراین علم و آگاهى به تنهایى براى ترک یک عمل ناپسند کافى نیست، بلکه علاوه بر آن تسلّط بر نفس و هوا و هوس ها نیز لازم است.
نتیجه روشنى که از این بحث مى توان گرفت این است که: اگر انسانى آگاهى کافى از زشتى عمل داشته باشد و بر نفس و هوا و هوس خود کاملاً مسلّط باشد، محال است آن عمل زشت از او سرزند (البتّه منظور محال عادى است نه عقلى ـ مانند اجتماع ضدین - دقّت کنید).
این حقیقت را با ذکر مثال هایى مى توان روشن ساخت و آن این که بسیارى از ما در برابر بعضى از گناهان حالتى شبیه به عصمت داریم ـ فقط در برابر بعضى از گناهان ـ مثلاً کسى را در میان خود پیدا نمى کنیم که حاضر باشد روز روشن لخت مادر زاد در کوچه و خیابان ظاهر گردد، و اگر کسى از ما مرتکب چنین کارى شود یقین پیدا مى کنیم که هوش و عقل خود را از دست داده، وگرنه محال است در حالى که عاقل و هوشیار است اقدام به چنین کارى کند.
نوشیدن آب هاى بسیار کثیف و آلوده فاضلاب مسلّماً حرام است، آیا هیچ عاقلى در میان ما پیدا مى شود که اقدام به این عمل کند؟!
یک طبیب آگاه به رموز علم طبّ و خطر انواع بیمارى هاى واگیردار، هرگز حاضر نیست آبى را که از شستشوى لباس بیماران عفونى به دست مى آید بنوشد!
بنابراین در یک کلمه مى توان گفت: ما در برابر این گونه اعمال زشت مصونیّت داریم، چرا که آگاهى کافى از مفاسد این اعمال پیدا کرده ایم، و اگر روزى هوا و هوس بخواهد ما را به دنبال این امور بفرستد با نیروى عقل و دانش و ایمان آن را سرکوب مى کنیم.
حال اگر کسى پیدا بشود که آگاهى او نسبت به تمام گناهان و معاصى در سر حدّآگاهى ما از زشتى این امور باشد مسلّماً آنها را ترک خواهد کرد.
به تعبیر دیگر انگیزه هاى گناه اعم از جهل و بى خبرى یا غلبه شهوات و هوس ها در وجود انبیاء و امامان معصوم در پرتو علم و آگاهى و تقواى آنان به طور کامل محکوم به شکست است.
ناگفته پیدا است پیامبران به خاطر ارتباطى که با عالم غیب و دریاى علم بى پایان پروردگار دارند، آگاهى کافى نسبت به مفاسد گناهان و فلسفه نهى از آنها و زشتى این اعمال دارند، و از سوى دیگر همین ارتباط نیرومند که در سر حد شهود و مشاهده عالم غیب است ، چنان تقوایى در آنها مى آفریند که مى تواند عامل باز دارنده نیرومندى در برابر انگیزه هاى هوا و هوس باشد.
کوتاه سخن این که مطالعه انگیزه هاى گناه از یک سو، و مطالعه سطح آگاهى و تقواى انبیاء که به خاطر ارتباط با عالم غیب پیدا مى شود از سوى دیگر، سبب مى شود که ما باور کنیم آنها از هرگونه گناه مصون و محفوظند.
در روایتى از امیرمؤمنان على(علیه السلام) اشاره کوتاه و پرمعنایى به نکته اول شده است و مى فرماید: «قَرَنَتِ الْحِکْمَةُ بِالْعِصْمَةِ»: «دانش با عصمت قرین است».(1)
اگرچه عصمت در اینجا به معناى عام یعنى هرگونه نگهدارى و در هر مرحله از گناه مى باشد، ولى به هر حال شاهدى بر مقصود ما محسوب مى شود.
در حدیث دیگرى از امام صادق(علیه السلام) نقل شده است که فرمود: «الْمَعْصُومُ هُوَ الْمُمْتَنِعُ بِاللهِ مِنْ جَمیعِ الْمَحَارِمِ، وَ قَدْ قَالَ اللهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالى (وَ مَنْ یَعْتَصِمْ بِاللهِ فَقَدْ هُدِىَ اِلى صِراط مُّسْتَقیم)»: «معصوم کسى است که با استمداد از خداوند از جمیع گناهان خوددارى کند، همان گونه که خداوند متعال فرمود: "هرکس از پروردگار استمداد جوید به راه راست هدایت شده است"».(2)
این حدیث ممکن است اشاره به نکته دوم یا هر دو نکته باشد، همین معنا به طور مشروح ترى در حدیثى از هشام بن حکم نقل شده است: ابن ابى عمیر که از بزرگان اصحاب امام صادق(علیه السلام) است مى گوید: «من در تمام طول مصاحبت و دوستيم با هشام سخنى بهتر از آنچه درباره عصمت امام بیان کرد نشنیدم، و آن این که روزى از او پرسیدم:"آیا امام معصوم است؟" گفت: "آرى"، به او گفتم: "صفت عصمت در او چگونه است؟ و با چه وسیله مى توان آن را شناخت؟" در پاسخ گفت: "جمیع گناهان از چهار چیز سرچشمه مى گیرد و پنجمى ندارد: حرص و حسد و غضب و شهوت و چون این چهار صفت در امام وجود ندارد، بنابراین گناهى از او سر نمى زند". سپس افزود: "ممکن نیست امام، حریص بر دنیا باشد چرا که جهان تحت نگین او است و او پیشواى مسلمین است، پس نسبت به چه چیز حریص باشد؟ (حریص کسى است که فاقد چیزى باشد) و ممکن نیست حسود باشد چرا که انسان نسبت به کسى که بالاتر از او است حسد ميورزد، در حالى که کسى برتر از امام نیست، چگونه ممکن است او نسبت به کسانى که پایین تر از او هستند حسد بورزد؟! و ممکن نیست که او نسبت به چیزى از امور دنیا خشمگین شود، مگر این که غضبش براى خدا باشد... و ممکن نیست از شهوات پیروى کند، و دنیا را بر آخرت مقدّم دارد چرا که او به توفیق الهى آخرت در نظرش محبوب است، آن گونه که دنیا در نظر ما محبوب است، او آن گونه به آخرت نگاه مى کند که ما به دنیا نگاه مى کنیم، آیا هرگز کسى را دیده اى که صورت زیبائى را به خاطر صورت زشتى رها کند؟ و یا از غذاى خوب و گوارایى به خاطر غذاى تلخى صرف نظر کند؟ و لباس نرمى را به خاطر لباس خشنى نادیده بگیرد؟ و نعمت دائم باقى را فداى نعمت فانى کند؟"»(3)
اگرچه هشام بن حکم این سخن را صریحاً از ائمه اهل بیت(علیهم السلام) نقل نکرده، ولى از آنجا که او شاگرد برجسته امام صادق(علیه السلام) بود و خودش مى گفت: «آنچه را دارم از امام صادق(علیه السلام) دارم»، به نظر مى رسد که این تحلیل زیبا و منطقى را که مى توان آن را به عنوان یک دلیل عقلى در مسأله عصمت انبیاء و امامان ذکر کرد از پیشوایش امام صادق(علیه السلام)گرفته باشد.



پی نوشتها:

1. غررالحکم.
2. بحارالانوار، جلد 25، صفحه 194، حدیث 6 و آیه 101 سوره آل عمران.
3. بحارالانوار، جلد 25، صفحه 192، حدیث 1.


 
عکس روز
 

 
 
نوا
 

کریمی شب هفتم محرم1394

 
 
ورود اعضاء
   
 
اخبار قرآني
 
 
  جزئیات طرح‌های اجرایی مؤسسه «ثامن‌الائمه(ع)» اصفهان تشریح شد
  وزارت قرآن تشکیل شود / فعالیت‌های قرآنی، متولی مشخصی در کشور ندارد
  اجرای گروه تواشیح ثامن الائمه علیه السلام در مراسم اعتکاف مساجد اصفهان
  کسب رتبه سوم توسط «مریم شفیعی» در مسابقات قرآن اردن
  معرفی نماینده ایران برای مسابقات بین‌المللی قرآن الجزایر
  آغاز فرآیند صدور کارت ورود به جلسه آزمون سراسری حفظ قرآن
  آغاز مسابقات سراسری قرآن بسیج از 9 اسفند/ تجلیل از پیشکسوتان و خانواده شهدای مدافع حرم
  معارفه مدیر عامل جدید موسسه نسیم رحمت رضوی(ثامن الائمه علیه السلام)
  از سوی مؤسسه الرحمن انجام می‌شود؛ طرح حفظ یک‌ساله قرآن در اصفهان
  بی‌توجهی مراکز پژوهشی به ترجمه‌پژوهی قرآن/ جای خالی ترجمه‌های رسانه‌ای
 
 
 
میهمانان دانشجویان خردسالان   فارسی العربیة English
كليه حقوق اين سايت مربوط به مؤسسه ثامن الائمه(ع) ميباشد