:جستجو
مراکز قرآنی
منتخبين مراكز قرآني
تفسیر نور
تواشیح
پرتال ثامن الائمه
زمان
 

شنبه 26 آبان 1397

 
 
خلاصه آمار سايت
 
 
 
 
.امام علي (عليه السلام) مي فرمايند : بسا سخني كه از حمله‌ي مسلحانه كارگرتر است .
 
 

  

رازهاي حفظ قرآن کريم  
نوشته : محمدي ري شهري


 فصل دوم قسمت اول

1- تجربیات شخصی :

نخستین گام به سوی حفظ قرآن کریم ، پس از آشنائی با برکت های آن ، آگاهی از تجربه های کسانی است که این راه را پیموده و به مقصد رسیده اند و چه نیکوست تجربه های همه ی حافظان قرآن برای نسل جدید حاملان کتاب خدا ، تدوین و عرضه گردد . آن چه در این قسمت از نظر مبارک شما می گذرد تجربه های شخصی نگارنده است که انشاءالله برای دیگران سودمند باشد .

الف ) تصمیم:


 نخستین عامل توفیق برای حفظ قرآن کریم ، تصمیم جدّی و اراده ی نیرومند است . قدرت اراده بیش از قدرت حافظه در تحقق این آرمان مؤثر است .
ممکن است کسی از حافظه ی قوی برخوردار نباشد اما قدرت اراده ، کمبود ناشی از عدم قوت حافظه ی او را جبران کند و کسی با حافظه ای متوسط و یا حتی قدری پایین تر از متوسط نیز موفق به حفظ قرآن گردد . اما قوت حافظه برای کسی که به ضعف اراده مبتلاست کارساز نیست .
این واقعیت را من خود تجربه کردم ، تصمیم جدّی را کارسازتر از نیروی حافظه یافتم و تا تصمیم جدی نگرفتم و با تمام توان تلاش نکردم ، خداوند متعال توفیق حفظ کتابش را به من عنایت نفرمود .
در واقع « جهاد » به معنای بکارگیری همه ی توان ، شرط اول موفقیت در همه ی کارها است و شرط دوم « اخلاص » است ، هر کس با همه ی توان و برای خدا حرکت کند بی تردید به مقصد می رسد که خداوند متعال وعده داده است :

 « والَّـــذینَ جَاهَــدوُا فِـیـنَا لَنَـهدِیَنَّــهُم سُـبُـلَنَا »

و بی تردید کسانی را که به خاطر ما جهاد کردند ، به راههایمان هدایتشان می کنیم . سوره عنکبوت : آیه 69
و مبدأ تحقق هر دو شرط اراده ی قوی و تصمیم جدّی است .

ب ) نذر کردن:

 برخی به منظور تقویت اراده ، از طریق نذر یا عهد و یا قسم ، کاری را برخود واجب می کنند ، مثلاً نذر می کنند که قرآن را حفظ یا هر روز مقدار معینی از محفوظات خود را تکرار کنند .
به اعتقاد نگارنده ی این سطور ، تقویت اراده از راه ایجاب شرعی پسندیده نیست و چه بسا انسان را ناخواسته به تخلف از نذر وادار سازد . اصولاً واجب ساختن کاری بر خود از طریق نذر و امثال آن در اسلام مذموم و مکروه است ، یکی از اصحاب امام صادق ( ع ) به نام اسحاق بن عمار نقل می کند که از آن حضرت پرسیدم :
من بر خود مقرر کرده ام که دو رکعت نماز شکر در سفر و حضر بخوانم ، آیا می توانم در سفر و در روز انجام دهم ؟
امام صادق ( ع ) فرمودند :

« اِنّی لأ کـرَهُ الایجابَ : اَن یُوجِبَ الــرَّجُـلُ عَلی نَـفسِـهِ »

من از ایجاب کراهت دارم ، این که انسان چیزی را بر خود واجب کند .
گُــفتم : برای خدا بر خود واجب نکردم ، تنها بر خویشتن مُقــرّر کردم که دو رکعت نمــاز شُــکر برای خُدا بخوانم ، آیا می توانم آن را ترک کنم ؟
فرمود : آری ( وسایل الشیعه : ج16/ ص 189/ ح1)

 ج )نظم:

تصمیم جدّی و تلاش بدون نظم ، کارساز نیست . یکی از شرطهای اصلی موفقیت در حفظ قرآن ، نظم در به یاد سپردن و نظم در تکرار محفوظات است .
بنا بر این پس از تصمیم جدّی و برنامه ریزی برای حفظ قرآن ، طالب باید با همه ی توان بکوشد در هر موقعیتی به طور منظم ، طبق برنامه عمل کند و هیچ چیز مانع او نشود .
نکته ی قابل توجه در برنامه ریزی برای حفظ این است که برنامه باید با قدرت حافظه ی طالب و فرصت او برای حفظ و تکرار محفوظات ، متناسب باشد . مثلاً اگر در هر روز تنها دو سطر می تواند حفظ کند باید به گونه ای برنامه های خود را تنظیم کند که اولاً هر روز به طور مرتب دو سطر حفظ کند و ثانیاً هر روز محفوظات قبلی را تکرار کند تا جائی که مطمئن شود فراموش نمی کند .

د ) تهاجم :

یکی از رازهای مهم موفقیت در حفظ قرآن ، تهاجم برای حفظ آن است . مقصود از حفظ تهاجمی ، بهره گیری از همه ی ظرفیت فکری و روانی برای به یاد سپردن منظم این کتاب آسمانی در کمترین زمان ممکن است . استفاده از این روش ، به یاد سپردن قرآن را شیرین و تداومش ، کام جان را شیرین تر می نماید اما حفظ کُند ، نا منظم و تدریجی ، ملال آور و چه بسا موجب انصراف از تصمیم اولیه گردد .

هـ ) تکرار:

حفظ کامل قرآن با همه ی دشواری های آن بسیار آسان تر از تداوم حفظ آن است ، از این رو تداوم و تکرار محفوظات ، نیازمند به برنامه ریزی صحیح و اراده ای نیرومندتر از اراده ی اولیه برای حفظ است .
حافظ قرآن اگر برنامه ی منظمی برای تکرار محفوظات خود نداشته باشد ، حاصل تلاش های خود را بی تردید از دست خواهد داد .
نکته ی قابل توجه در برنامه ریزی برای تکرار محفوظات ، آن است که این برنامه نیز باید متناسب با قدرت حافظه تنظیم شود ، در برخی از استعدادهای استثنایی ممکن است دوبار و حتی یک بار تکرار در سال برای تداوم حفظ کافی باشد و در برخی ممکن است تکرار یک بار در هر ماه نیز کافی نباشد .

و ) روش مراجعه به قرآن:

گاه لازم می شود که برای به یاد آوردن کلمه یا عبارتی از آیه ، حافظ به قرآن مراجعه کند .
راه و روش این مراجعه نیز مهم است . حافظ نباید برای یادآوری محفوظات خود خیلی زود به قرآن مراجعه کند ، زیرا این اقدام سبب می شود که هیچ وقت خود را بی نیاز از مراجعه نبیند ، بلکه روش درست این است که اگر در تکرار محفوظات دچار مشکل شد ، ابتدا باید قدری تأمل کند و تلاش نماید تا بدون مراجعه به قرآن و با اندکی فشار بر حافظه ، آنچه را فراموش کرده به یاد آورد و تنها در صورتی به قرآن مراجعه نماید که احساس کند بدون مراجعه ، یادآوری ممکن نیست .

ز ) بهره گیری از زمان و مکان مناسب:

 بهره گیری از زمان و مکان مناسب برای حفظ ، توانِ حافظه را به شدت افزایش می دهد و به عکس ، زمان و مکان نامناسب چه بسا موجب یأس و نومیدی و انصراف گردد .
بهترین زمان برای حفظ قرآن ، هنگامی است که انسان از آرامش فکری و روحی بیشتری برخوردار است و بهترین مکان فضائی است که آرام تر و پاکیزه تر باشد .
تجربه نشان می دهد که انسان هنگام خستگی و مواقعی که حافظه آرامش کافی ندارد ، یا در فضاهای نامناسب کمتر قادر به یادآوری محفوظات است ، چه رسد به حفظ مطالب جدید .

ح ) قرآن مورد استفاده برای حفظ:

یکی از نکاتی که در حفظ قرآن از ابتدا باید مورد توجه باشد ، استفاده از یک نوع قرآن است ، و این به دلیل اختلاف آغاز و انسجام صفحات در چاپ های مختلف قرآن است ، تجربه نشان می دهد که استفاده از چاپ های مختلف در حفظ و یا مراجعه برای یادآوری ، حافظ را با مشکل مواجه خواهد کرد ، چون خطوط قرآن همان گونه که هست در ذهن نقش می بندد ، و اگر آغاز و انسجام آن در مراجعات متعدد اختلاف داشته باشد ، حافظه دچار اختلال و مشکل خواهد شد .ظاهــراً بهترین چاپ قرآن برای استفاده در حفظ ، قُــرآنهایی است که در همه ی صفحات آن ، آیات به پایان می رسند و هیچ آیه ای در دو صفحه تقسیم نمی شود .

ط ) استفاده از نوار ترتیل:

استفاده از نوار ترتیل قاریان متخصص نیز چند فایده برای حافظ می تواند داشته باشد :

تقویت محفوظات :

همان گونه که تکرار لفظی محفوظات در یادسپاری آنها مؤثر است ، شنیدن مکرر آنها نیز به تداوم حفظ یاری می رساند . همچنین گاه صدای خوش و آهنگین قاری ، شوق به قرائت و استماع قرآن را افزایش می دهد و این لذّت معنوی ، خستگی های جسمی ناشی از تکرار پیوسته ی لفظی را از جان و تن می زداید .

تصحیح قرائت :

تجربه نشان داده است که گاه برخی از کلمات به شکلی نادرست وارد حافــظه می شود و از آن رو که حافظ ، احتــمال خطا نمی دهد ، برای سالها آن را به همان صورت نادرست تکرار می کند و تنها هنگامی به اشتباه خود پی می برد که تلفظ درست آن را از دیگری بشنود .

بهره گیری از فرصت :

استفاده از فرصت هائی که به هر دلیل نمیتوان محفوظات را تکرار کرد ولی بهره گیری از استماع قرآن و تقویت حفظ آن ممکن است ، به تحقق برنامه ی تعیین شده کمک می کند و در بکارگیری همه ی توان حافظ مؤثر است .


پایان قسمت اول
 
عکس روز
 

 
 
نوا
 

امام زمان،تو ای عشقو ای تمام وجودم(علی فانی)

 
 
ورود اعضاء
   
 
اخبار قرآني
 
 
  جزئیات طرح‌های اجرایی مؤسسه «ثامن‌الائمه(ع)» اصفهان تشریح شد
  وزارت قرآن تشکیل شود / فعالیت‌های قرآنی، متولی مشخصی در کشور ندارد
  اجرای گروه تواشیح ثامن الائمه علیه السلام در مراسم اعتکاف مساجد اصفهان
  کسب رتبه سوم توسط «مریم شفیعی» در مسابقات قرآن اردن
  معرفی نماینده ایران برای مسابقات بین‌المللی قرآن الجزایر
  آغاز فرآیند صدور کارت ورود به جلسه آزمون سراسری حفظ قرآن
  آغاز مسابقات سراسری قرآن بسیج از 9 اسفند/ تجلیل از پیشکسوتان و خانواده شهدای مدافع حرم
  معارفه مدیر عامل جدید موسسه نسیم رحمت رضوی(ثامن الائمه علیه السلام)
  از سوی مؤسسه الرحمن انجام می‌شود؛ طرح حفظ یک‌ساله قرآن در اصفهان
  بی‌توجهی مراکز پژوهشی به ترجمه‌پژوهی قرآن/ جای خالی ترجمه‌های رسانه‌ای
 
 
 
میهمانان دانشجویان خردسالان   فارسی العربیة English
كليه حقوق اين سايت مربوط به مؤسسه ثامن الائمه(ع) ميباشد