:جستجو
مراکز قرآنی
منتخبين مراكز قرآني
تفسیر نور
تواشیح
پرتال ثامن الائمه
زمان
 

چهارشنبه 30 آبان 1397

 
 
خلاصه آمار سايت
 
 
 
 
.امام علي (عليه السلام) مي فرمايند : شايسته نيست به سخني كه از دهان كسي خارج شد گمان بد ببري چرا كه براي آن برداشت نيكويي مي توان داشت .
 
 

تفسیر موضوعی قرآن کریم

برگرفته شده از کتاب پیام قرآن نوشته آیت الله العظمی مکارم شیرازی


وسيله پذيرش توبه آدم


در آيه 37 سوره بقره آمده است كه: «آدم(عليه السلام) پس از ترك اولى كلماتى از سوى پروردگارش دريافت داشت; (و با آن توبه كرد.) و خداوند توبه او را پذيرفت; زيرا او توبه پذير و مهربان است.»:( فَتَلَقّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلَمات فَتابَ عَلَيْهِ اِنَّهُ هُوَ التَّوابُ الرَّحيمُ ).
در اينكه اين كلمات، كه خداوند به آدم(عليه السلام) براى توبه القاء نمود چه بوده است؟ در ميان مفسّران گفتگو است. گروهى آن را اشاره به همان چيزى مى دانند كه در آيه 23 سوره اعراف آمده است: (قالا رَبَّنا ظَلَمْنا اَنْفُسَنا وَ اِنْ لَم تَغْفِرْلَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرينَ ): «آن دو (آدم و حوّا) گفتند: پروردگارا! ما به خويشتن ستم كرديم; و اگر تو ما را نبخشى و بر ما رحم نكنى، به يقين از زيان كاران خواهيم بود».
بعضى آن را اشاره به دعاها و نيايش هاى ديگر از جمله دعاى يونس هنگامى كه در شكم ماهى زندانى بود يعنى جمله (سُبْحانَكَ اِنّى كُنْتُ مِنَ الظّالِمينَ )دانسته اند. ولى در روايات متعدّدى كه از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) يا صحابه نقل شده آن كلمات، سوگند دادن خداوند به حق محمّد و على و فاطمه و حسن و حسين(عليهم السلام) بوده است.
سيوطى در الدّر المنثور در ذيل همين آيه از ابن عبّاس نقل مى كند كه من از رسول خدا(صلى الله عليه وآله) پرسيدم منظور از اين كلماتى كه آدم(عليه السلام) از خداوند دريافت داشت و با آن توبه كرد چه بود؟ فرمود: «سَئَلَ بِحَقِّ مُحَمَّد وَ عَلىٍّ وَ فاطِمَةَ وَالْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ اِلاّ تُبْتَ عَلَىَّ فَتابَ عَلَيْهِ »: «او خدا را به حق محمد و على و فاطمه و حسن و حسين(عليهم السلام)خواند و تقاضا كرد كه مرا ببخش و خداوند توبه او را پذيرفت». (1)
و نيز در همان كتاب ازعلى(عليه السلام) نقل مى كند كه از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) درباره تفسير اين آيه سؤال كردم، او فرمود: «... خدا به آدم(عليه السلام) دستور داد بگو: «اَلّلهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِحَقِّ مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، سُبْحانَكَ لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ عَمِلْتُ سُوءً وَ ظَلَمْتُ نَفْسى فَاغْفِرْلى اِنَّكَ اَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحيمُ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِحَقِّ مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد سُبْحانَكَ لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ عَمِلْتُ سُوءً وَ ظَلَمْتُ نَفْسى فَتُبْ عَلَىَّ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوّابُ الرَّحيمُ فَهؤلاءِ الْكَلِماتُ الَّتى تَلَقّى آدَمُ(عليه السلام )»:
«بگو خداوندا! من تو را به حق محمّد(صلى الله عليه وآله) و آل محمّد مى خوانم، منزّهى و معبودى جز تو نيست; من بد كردم و به خويشتن ستم روا داشتم; مرا ببخش كه تو غفور و رحيمى. خداوندا! من تو را به حقّ محمّد و آل محمّد مى خوانم، تو منزّهى، و معبودى جز تو نيست، من بد كردم و به خويشتن ستم نمودم توبه مرا بپذير كه تو توّاب و رحيمى اين است كلماتى كه آوم دريافت كرد» از اين روايت به خوبى معلوم مى شود كه منافاتى ميان تفسيرهاى سه گانه بالا نيست و همه اين كلمات در دعاى آدم(عليه السلام) جمع بوده است.
ابن مغازلى در كتاب مناقبش همين معنى را از سعيد بن جبير از ابن عباس نقل كرده است، كه از پيامبر(صلى الله عليه وآله) درباره كلماتى كه آدم(عليه السلام) از پروردگارش دريافت داشت، و خداوند توبه او را پذيرفت سؤال شد، پيامبر(صلى الله عليه وآله) فرمود: «سَئَلَهُ بِحَقِّ مُحَمَّد وَعَلِىٍّ وَفاطِمَةَ وَالْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ(عليها السلام) اِلاّ ما تُبْتَ عَلىَّ فَتابَ عَليْهِ »:
«از خدا به حقّ محمّد و على و فاطمه و حسن و حسين(عليهما السلام) درخواست كرد كه توبه مرا بپذير، و خداوند توبه او را پذيرفت». (2)
همچنين علامّه قندوزى در ينابيع المودّه و بيهقى در دلائل النّبوّة، و بدخشى در مفتاح النّجاح، و عبدالله شافع در مناقب اين حديث را نقل كرده اند.(3)
اگر چه بسيارى از كتب، سند اين حديث را به ابن عبّاس منتفى دانسته اند; ولى راوى آن منحصر به ابن عبّاس نيست; زيرا در الدّر المنثور از ديلمى، و در مسند الفردوس با سندى كه به على(عليه السلام) منتهى مى شود; همين معنى را نقل مى كند كه على(عليه السلام) مى فرمايد از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) درباره اين آيه سؤال كردم تا آنجا كه به نقل از جواب پيامبر مى گويد: «خداوند به آدم(عليه السلام) تعليم داد كه او را به حقّ محمّد و آل محمّد(صلى الله عليه وآله) بخواند تا توبه اش پذيرفته شود». (4)
اين معنى در منابع اهل بيت(عليهم السلام) و منابع اهل سنّت از امام صادق(عليه السلام) نيز نقل شده و روايات آن متعدّد و طرق آن متنوع است. (5)
اين حديث را نبايد فضيلت ساده اى پنداشت و به سادگى از كنار آن گذشت كه آدم(عليه السلام) هنگامى كه مى خواهد از ترك اولاى خود توبه كند ـ و اين نخستين ترك اولايى بود كه واقع شد ـ از سوى خداوند مأمور مى شود كه خدا را به حقّ محمّد و آل محمّد(صلى الله عليه وآله)يا به حقّ محمّد و على و فاطمه و حسن و حسين(عليهم السلام) بخواند، تا توبه او پذيرفته شود.
زيرا اين معنى درباره هيچ كس جز آنها وارد نشده و مقامى والا و مخصوص آنها است; و اين مطلب عظمت فوق العاده خمسه طيّبه و پيامبر و اهل بيت او و امامان معصوم(عليهم السلام) را نشان مى دهد.
با اين حال چگونه مى توان كسى را شايسته تر از آنها براى خلافت و ولايت پيامبر(صلى الله عليه وآله) دانست و چگونه مى توان ديگران را بر آنها ترجيح داد؟
آيا با وجود اين گونه مدارك، جاى تعجب است كه امامت در دودمان پيامبر و آل محمّد(صلى الله عليه وآله) تا دامنه قيامت باقى باشد؟!



پی نوشت ها

1. الدّر المنثور، جلد 1، صفحه 60.
2. مناقب ابن مغازلى، مطابق نقل احقاق الحق، جلد 9، صفحه 102 .
3. همان مدرك.
4. الدّر المنثور، جلد 1، صفحه 60 (با تلخيص).
5. تفسير برهان، جلد 1، صفحه 86 ـ نور الثقلين، جلد 1، صفحه 67 به بعد ـ بحارالانوار، جلد 26، صفحه 319 به بعد.


 
عکس روز
 

 
 
نوا
 

امام زمان،تو ای عشقو ای تمام وجودم(علی فانی)

 
 
ورود اعضاء
   
 
اخبار قرآني
 
 
  جزئیات طرح‌های اجرایی مؤسسه «ثامن‌الائمه(ع)» اصفهان تشریح شد
  وزارت قرآن تشکیل شود / فعالیت‌های قرآنی، متولی مشخصی در کشور ندارد
  اجرای گروه تواشیح ثامن الائمه علیه السلام در مراسم اعتکاف مساجد اصفهان
  کسب رتبه سوم توسط «مریم شفیعی» در مسابقات قرآن اردن
  معرفی نماینده ایران برای مسابقات بین‌المللی قرآن الجزایر
  آغاز فرآیند صدور کارت ورود به جلسه آزمون سراسری حفظ قرآن
  آغاز مسابقات سراسری قرآن بسیج از 9 اسفند/ تجلیل از پیشکسوتان و خانواده شهدای مدافع حرم
  معارفه مدیر عامل جدید موسسه نسیم رحمت رضوی(ثامن الائمه علیه السلام)
  از سوی مؤسسه الرحمن انجام می‌شود؛ طرح حفظ یک‌ساله قرآن در اصفهان
  بی‌توجهی مراکز پژوهشی به ترجمه‌پژوهی قرآن/ جای خالی ترجمه‌های رسانه‌ای
 
 
 
میهمانان دانشجویان خردسالان   فارسی العربیة English
كليه حقوق اين سايت مربوط به مؤسسه ثامن الائمه(ع) ميباشد