:جستجو
مراکز قرآنی
منتخبين مراكز قرآني
تفسیر نور
تواشیح
پرتال ثامن الائمه
زمان
 

يكشنبه 29 خرداد 1401

 
 
خلاصه آمار سايت
 
 
 
 
.امام علي (عليه السلام) مي فرمايند : شايسته نيست به سخني كه از دهان كسي خارج شد گمان بد ببري چرا كه براي آن برداشت نيكويي مي توان داشت .
 
 
 
 
تفسير موضوعي قرآن كريم

برگرفته شده از کتاب پیام قرآن نوشته آیت الله العظمی مکارم شیرازی
اعراف از نظر منطق عقل.

معلوم است که هیچ دلیل عقلى براى اثبات وجود اعراف نداریم، زیرا عقل تنها کلیات مربوط به حساب و کتاب و پاداش و کیفر را اثبات مى کند، چرا که اگر اینها نباشد با عدالت و حکمت خدا سازگار نخواهد بود.
اما مواقف قیامت، و مراحل پاداش و کیفر، چگونگى ورود بهشتیان در بهشت، و دوزخیان در دوزخ و صراط و اعراف و مانند آن از جزئیات قیامت مسائلى نیست که جز از طریق دلیل نقلى قابل اثبات باشد.
ولى با توجه به اینکه شفاعت نیز از حکمت خداوند سرچشمه مى گیرد، (آن گونه که در بحث شفاعت آمد) و طبعاً شفیعان باید افراد و الا مقام و بلند مرتبه اى باشند که از ضعیفان دستگیرى کنند، یک اشاره کمرنگ در اعماق حکم عقل به مسأله اعراف مى توان یافت (دقت کنید).

اعراف در روایات اسلامى.

در منابع اسلامى، اعم از منابع شیعه و اهل سنت، روایات زیادى درباره اعراف و اعرافیان وارد شده است که هرگاه آنها را دقیقاً در کنار هم قرار دهیم نتیجه همان چیزى خواهد شد که در تفسیر آیات فوق آوردیم.
این اخبار، بسیار فراوان است و بعضى آن را بالغ بر 28 حدیث مى دانند.(1)
بعضى از این احادیث ناظر به خود «اعراف» است، و بعضى ناظر به «مردان الهى» است که بر اعراف قرار دارند، و بعضى نظر به «گروه واماندگان و ضعیف الایمان» دارد که در آنجا هستند، و ما به چند نمونه قابل توجّه در اینجا قناعت مى کنیم:
1- در حدیثى از امام صادق(علیه السلام) مى خوانیم که در پاسخ سؤال از آیه شریفه (وَبَیْنَهُما حِجابٌ وَ عَلَى الأعْرافِ رِجالٌ) فرمود: (سُورٌ بَیْنَ الجَنَّةِ وَ النَّارِ): «اعراف، دیوارى است میان بهشت و دوزخ».(2)
همین معنا در تفسیر طبرى از امام باقر(علیه السلام) نقل شده است.(3)
2- در حدیث دیگرى از امام باقر(علیه السلام) در تفسیر (وَعَلَى الأعْرافِ رِجالٌ) آمده است که فرمود: «نَزَلَتْ فی هذِهِ الأمَّةِ وَ الرِّجالِ هُمُ الأئِمَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّد(صلى الله علیه وآله وسلم)، قُلْتُ: فَالأعْرافُ؟ قال: صِراطٌ بَیْنَ الجَنَّةِ وَ النَّارِ، فَمَنْ شَفَعَ لَهُ الأمامُ مِنَّاً مِنَ المُؤْمِنینَ المُذْنِبینَ نَجا، وَ مَنْ لَمْ یَشْفَعْ لَهُ هَوى»: «این آیه درباره این امّت نازل شده، و رجال امامان از آل محمّد(صلى الله علیه وآله وسلم) هستند» راوى مى گوید: سؤال کردم پس اعراف چیست؟ فرمود: «راهى است در میان بهشت و دوزخ، هرکس از مؤمنان گنهکار امامى از ما شفاعت او کند، رهایى مى یابد و هرکس براى او شفاعت نکند سقوط مى کند».(4)
در این حدیث هم معناى اعراف بیان شده و هم دو گروهى که بر آن هستند.
3- در حدیث دیگرى که مرحوم طبرسى در مجمع البیان از امام صادق(علیه السلام) نقل کرده است مى خوانیم: (الأعْرافُ کُثْبانٌ بَیْنَ الجَنَّةِ وَ النَّارِ، فَیَقِفُ عَلَیْها کُلُّ نَبِیّ وَ کُلُّ خَلیفَة نَبِیّ، مَعَ المُذْنِبینَ مِنْ اَهْلِ الزَّمانِ کَما یَقِفُ صاحِبُ اَلجَیْشِ مَعَ الضُّعفاءِ مِنْ جُنْدِهِ)!: «اعراف، تلّى است در میان بهشت و دوزخ که هر پیامبر(صلى الله علیه وآله وسلم) و هر جانشین پیامبر با گنهکاران زمانش (با افراد ضعیف) در آنجا مى ایستد، همان گونه که فرمانده لشکر با افراد ضعیف لشکر (در گذرگاه هاى صعب العبور) توقّف مى کند».(5)
در ذیل همین حدیث کاملا توضیح داده شده که نیکوکاران قبلا به بهشت مى روند و مردان الهى به گنهکارانى که در کنار آنها هستند مى گویند: نگاه به برادران نیکوکارتان کنید، بر شما پیشى گرفتید و به بهشت رفتند، در اینجا گنهکاران نگاه مى کنند و به آنها درود مى فرستند، و این همان است که قرآن مى گوید: «وَنادَوا اَصْحابَ الجَنَّةِ اَنْ سَلامٌ عَلَیْکُمْ لَمْ یَدْخُلُوها وَ هُم یَطْمَعُونَ» این گنهکاران داخل بهشت نشده و امید دارند به برکت شفاعت پیامبر(صلى الله علیه وآله وسلم) و امام(علیه السلام) وارد بهشت شوند.... سپس بقیه آیات را به همین ترتیب تفسیر مى فرماید به گونه اى که هیچ ابهامى در معناى اعراف و دو گروهى که بر آن هستند باقى نمى ماند، و دقیقاً تفسیر را که در بالا درباره آیات چهارگانه اعراف و ارتباط آیات با یکدیگر بیان کردیم در آن منعکس است.(6)
4- در حدیث دیگرى که در درّالمنثور از رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم) مى خوانیم: (یُجْمَعُ النَّاسُ یَوْمَ القِیامَةِ فَیُؤْمَرُ بِاَهْلِ الجنَّةِ اِلَى الجَنَّةِ وَ یُؤْمَرُ بِاَهْلِ النَّارِ اِلى النَّارِ، ثُمَّ یُقالُ لأصْحابِ الأعْرافِ: ما تَنْتَظِرُونَ؟ قالُوا: نَنْتَظِرُ اَمْرَکَ، فَیُقالُ لَهُمْ: اِنَّ حَسَناتُکُمْ تَجاوَزَتْ بِکُمُ النَّارَ اَنْ تَدْخُلُوها، وَ حالَتْ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ الجَنَّةِ خَطایاکُمْ، فَادْخُلُوا الجنَّةَ بِمغْفِرَتی وَ رَحْمتی): «خداوند روز قیامت همه مردم را جمع مى کند به بهشتیان گفته مى شود به سوى بهشت بروید، و به دوزخیان گفته مى شود به سوى جهنم! سپس به اصحاب اعراف گفته مى شود انتظار چه چیز مى کشید؟ عرض مى کنند: انتظار فرمان تو را (اى پروردگار) به آنها گفته مى شود: حسناتتان شما را از ورود در دوزخ رهایى بخشیده، ولى گناهانتان مانع ورود در بهشت شده، اکنون وارد بهشت شوید به مغفرت و رحمت من»!(7)
البته سبب ورود در بهشت در اینجا همان شفاعت شفیعان و رجال الهى اعراف به فرمان خدا مى باشد.
5- در حدیث دیگرى در درّالمنثور از ابو سعید خدرى نقل شد که از رسول خدا درباره اصحاب الأعراف سؤال کردند، فرمود: (هُمْ رِجالٌ قُتِلُوا فی سَبیل الله وَ هُمْ عُصاةٌ لأبائِهِمْ، فَمَنَعَتْهُمُ الشَّهادَةُ اَنْ یَدْخُلُوا النَّارَ، وَ مَنَعَتْهُمُ المَعْصِیةُ اَنْ یَدْخُلُوا الجَنَّة، وَ هُمْ عَلَى سُور بَیْنَ الجَنَّةِ وَ النَّارِ... فَاِذا فَرِغَ مِنْ حِسابِ خَلْقِهِ فَلَمْ یَبْقَ غَیْرُهُمْ تَغَمَّدَهُمْ مِنْهُ بِرَحْمَة، فَاَدْخَلَهُمْ الجَنَّةَ بِرَحْمَتِهِ): «آنها مردانى هستند که در راه خدا شهید شدند، در حالى که نافرمانى پدرانشان کرده بودند، شهادت مانع از آن شده که داخل در دوزخ شوند، و نافرمانى پدران مانع از آن گردیده که داخل بهشت شوند، آنها بر دیوارى میان بهشت و دوزخند... هنگامى که خداوند از حساب خلقش فارغ مى شود و کسى جز آنان باقى نمى ماند، آنها را مشمول رحمت خویش مى سازد و به رحمتش وارد بهشت مى کند».(8)
همان گونه که قبلا نیز گفتیم هیچ مانعى ندارد که مشمول رحمت الهى نسبت به آنان در پرتو شفاعت انبیاء و اولیاء باشد.



پی نوشتها:

(1). تفسیر اثنى عشرى، جلد 4، صفحه 75.
(2). تفسیر برهان جلد 2، صفحه 18، حدیث 10.
(3). تفسیر طبرى، جلد 8، صفحه 137 چاپ بیروت.
(4). تفسیر برهان، جلد 2، صفحه 18، حدیث 8.
(5). مجمع البیان، جلد 3 و 4، صفحه 423.
(6). مجمع البیان، جلد 3 و 4، صفحه 423.
(7). درّالمنثور، جلد 3، صفحه 87.
(8). همان مدرک، صفحه 88.  
خداوندا! ما را در این سفر پرخوف و خطر و در عین حال پر از رحمت و برکت تنها مگذار، دست ما را بگیر و از مواقف خطر، و مواضع عذاب، بگذران، و به جوار رحمتت برسان!
بارالها! دست ما خالى، اعمال ما ناچیز، گناهانمان بسیار، نامه اعمالمان سبک، پشت ما از بار مسئولیت ها سنگین، و در این حال چشم امیدمان به تو دوخته شده است.
پروردگارا! رحمتت گسترده الطافت بیکران، کرمت بى انتها و لطف و محبّتت فراگیر، تو را به اولیاء گرامت سوگند مى دهیم که در آن روز ما را مشمول عنایاتت قرار دهی و از باده لقایت سر مست، و از عشق دیدارت بهره مند گردانى.


 
عکس روز
 

 
 
نوا
 

امام رضا ،ای طبیب ما(علی فانی)

 
 
ورود اعضاء
   
 
اخبار قرآني
 
 
  جشن ختم قرآن کریم در آبان ماه سال 1401 در مرکز قرآنی ثامن الائمه علیهم السلام شعبه خمینی شهر
  برگزاری کلاس ((روخوانی قرآن کریم و تصحیح قرائت نماز)) در مراکز موسسه فرهنگی قرآن و عترت ثامن الائمه به صورت رایگان
  برگزاری کارگاه مقدماتی کاربرد مهارتهای تدریس و به کارگیری فنون روانشناسی در آموزش قرآن کریم در مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت ثامن الائمه علیه السلام
  سرانه آموزش عمومی قرآن؛ مطالبه جامعه قرآنی از رئیس‌جمهور
  همایش تجلیل از حفاظ قرآن کریم مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت ثامن الائمه علیه السلام برگزار شد.
  گزارش تصویری جشن پایان تحصیلی مدارس نسیم رحمت
  گزارش تصویری آرشیوی از هفدهمین نمایشگاه بین المللی قرآن و عترت اصفهان
  همایش تجلیل از مربیان و معلمین مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت ثامن الائمه علیه السلام و مؤسسه آموزشی فرهنگی نسیم رحمت رضوی
  برگزاری کارگاه آموزشی خانواده سالم از دیدگاه روانشناسی قرآن و نهج البلاغه
  برگزاری کارگاه آموزشی خانواده سالم از دیدگاه روانشناسی قرآن و نهج البلاغه
 
 
 
میهمانان دانشجویان خردسالان   فارسی العربیة English
كليه حقوق اين سايت مربوط به مؤسسه ثامن الائمه(ع) ميباشد